Chi tiết các món đặc sản từ cây cói Nga Sơn: Từ chiếc chiếu truyền thống đến sản phẩm thời trang vươn tầm quốc tế

Nhắc đến Nga Sơn (Thanh Hóa), người ta nghĩ ngay đến một vùng đất bạt ngàn những cánh đồng cói xanh mướt. Qua đôi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, cây cói mảnh mai đã biến hóa thành vô vàn “đặc sản” độc đáo, không chỉ phục vụ đời sống sinh hoạt mà còn mang giá trị nghệ thuật và kinh tế cao. Hãy cùng khám phá chi tiết các món đặc sản tuyệt vời từ cây cói Nga Sơn nhé!

1. Chiếu cói Nga Sơn – Niềm tự hào truyền thống

Sản phẩm nổi tiếng và lâu đời nhất từ cây cói chính là chiếc chiếu. Chiếu cói Nga Sơn từ lâu đã đi vào ca dao, tục ngữ như một biểu tượng của chất lượng tuyệt hảo: “Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng”. Điểm làm nên thương hiệu của chiếu Nga Sơn chính là chất lượng sợi cói. Cói Nga Sơn sợi nhỏ, dai, mềm và có độ bóng tự nhiên.

Quá trình làm nên một chiếc chiếu rất công phu, từ khâu trồng cói, thu hoạch, chẻ cói, phơi khô, nhuộm màu cho đến khi dệt. Chiếu Nga Sơn thường được dệt rất dày dặn, hoa văn tinh xảo (như chiếu hoa, chiếu đậu, chiếu in hoa). Nằm trên chiếc chiếu Nga Sơn, ta cảm nhận được sự thoáng mát vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông và thoang thoảng hương thơm đồng nội của cói. Ngày nay, dù có nhiều loại đệm, chiếu trúc, chiếu điều hòa, chiếu cói Nga Sơn vẫn chiếm một vị trí quan trọng trong nhiều gia đình Việt Nam.

2. Túi xách, làn, ví cói – Thời trang xanh và sành điệu

Bắt nhịp với xu hướng thời trang “xanh” và thân thiện với môi trường, các nghệ nhân Nga Sơn đã sáng tạo ra những mẫu túi xách, làn, ví bằng cói vô cùng bắt mắt. Đây không chỉ là những vật dụng đựng đồ thông thường mà đã trở thành những món phụ kiện thời trang được nhiều chị em phụ nữ, đặc biệt là du khách nước ngoài vô cùng yêu thích.

Túi xách cói Nga Sơn đa dạng về kiểu dáng: từ những chiếc túi tote bản to dùng đi biển, túi đeo chéo nhỏ xinh dạo phố, đến những chiếc ví cầm tay sang trọng dùng đi tiệc. Kỹ thuật đan đan lát tinh xảo kết hợp với việc phối màu, đính hoa, đính hạt hay lót vải bên trong đã nâng tầm sản phẩm cói lên một đẳng cấp mới. Mỗi chiếc túi là một tác phẩm nghệ thuật mang đậm dấu ấn cá nhân của người thợ.

3. Đồ trang trí nội thất và vật dụng gia đình

Sự sáng tạo của người thợ đan cói Nga Sơn dường như không có giới hạn. Cây cói đã len lỏi vào từng ngóc ngách của không gian sống hiện đại thông qua các sản phẩm trang trí nội thất và vật dụng gia đình.

Thảm trải sàn: Thảm cói mang lại vẻ đẹp mộc mạc, vintage và ấm cúng cho phòng khách, phòng ngủ. Chúng rất bền và dễ dàng vệ sinh.
Giỏ, hộp đựng đồ: Những chiếc giỏ đan cói với đủ kích cỡ được dùng để đựng quần áo, đồ chơi, sách báo hay dùng làm chậu bọc cây cảnh. Chúng giúp không gian trở nên gọn gàng và có tính thẩm mỹ cao.
Khay trà, lót ly, rế lót nồi: Tuy nhỏ bé nhưng lại thể hiện sự tinh tế. Sử dụng đồ lót bằng cói giúp bảo vệ mặt bàn và tạo điểm nhấn cho bàn ăn.
Rèm cói, vách ngăn: Tạo không gian mở, gần gũi với thiên nhiên, mang lại cảm giác thư thái, bình yên.

4. Mũ cói, dép cói – Hành trang không thể thiếu mùa hè

Trong những chuyến du lịch biển hay dã ngoại mùa hè, mũ cói và dép cói là những người bạn đồng hành tuyệt vời. Mũ cói Nga Sơn được đan với nhiều kiểu dáng (mũ vành rộng, mũ phớt, mũ tai bèo…), giúp che nắng hiệu quả mà vẫn đảm bảo độ thông thoáng cho da đầu. Dép đi trong nhà bằng cói hay dép tông cói đi biển mang lại cảm giác massage nhẹ nhàng cho lòng bàn chân, giúp thấm hút mồ hôi cực tốt.

5. Đồ lưu niệm nhỏ xinh

Nếu bạn muốn mua những món quà nhỏ gọn, dễ mang theo thì các sản phẩm lưu niệm từ cói là một lựa chọn hoàn hảo. Đó có thể là những chiếc ống đựng bút đan cói, những con thú nhồi bông nhỏ nhắn bọc cói, hay móc khóa hình chiếc nón lá, hình đôi dép đan từ sợi cói mỏng. Dù nhỏ bé, chúng vẫn chứa đựng sự tỉ mỉ và nét văn hóa đặc sắc của làng nghề.

Kết luận

Từ một loài cây mọc hoang dại nơi vùng chua mặn, cây cói đã trở thành linh hồn của vùng đất Nga Sơn. “Đặc sản” từ cói Nga Sơn ngày nay không chỉ dừng lại ở chiếc chiếu quen thuộc mà đã phát triển thành một hệ sinh thái các sản phẩm thủ công mỹ nghệ đa dạng, phong phú. Sử dụng và làm quà tặng các sản phẩm từ cói không chỉ thể hiện gu thẩm mỹ tinh tế, lối sống xanh mà còn là cách chúng ta tôn vinh, gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.