Hệ thống các di tích lịch sử cấp quốc gia tại Nga Sơn

Nga Sơn, một huyện ven biển thuộc tỉnh Thanh Hóa, không chỉ được biết đến với những cánh đồng cói xanh bạt ngàn hay những trái dưa hấu Mai An Tiêm đỏ au, ngọt lịm mà còn là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa. Nơi đây lưu giữ nhiều di tích lịch sử cấp quốc gia có giá trị to lớn về mặt kiến trúc, nghệ thuật và lịch sử. Cùng khám phá hệ thống các di tích lịch sử cấp quốc gia nổi bật tại Nga Sơn trong bài viết dưới đây.

1. Quần thể di tích Động Từ Thức (Động Bích Đào)

Nằm trên dãy núi Tam Điệp thuộc xã Nga Thiện, huyện Nga Sơn, Động Từ Thức (còn gọi là Động Bích Đào) là một trong những danh thắng nổi tiếng gắn liền với truyền thuyết Từ Thức gặp tiên. Động được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích lịch sử – văn hóa và danh thắng cấp quốc gia năm 1992.

Bên trong động là một thế giới nhũ đá kỳ ảo muôn hình vạn trạng, được thiên nhiên kiến tạo qua hàng triệu năm. Những khối nhũ đá rủ xuống hay mọc lên từ nền động tạo nên những hình ảnh sống động như: kho vàng, kho bạc, bàn cờ tiên, mâm xôi, con cóc… Đặc biệt, không gian trong động luôn mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông. Động Từ Thức không chỉ là điểm đến tâm linh mà còn là nơi du khách có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp tuyệt mỹ của thiên nhiên, nghe lại câu chuyện tình yêu đầy lãng mạn giữa người phàm và tiên nữ.

2. Đền thờ Mai An Tiêm

Cách Động Từ Thức không xa là đền thờ Mai An Tiêm, tọa lạc tại xã Nga Phú, huyện Nga Sơn. Đây là nơi thờ phụng Mai An Tiêm – nhân vật lịch sử thời Hùng Vương thứ 18, người có công khai phá vùng đất hoang vu, tìm ra giống dưa hấu quý và truyền dạy nghề nông cho người dân trong vùng. Đền thờ được công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.

Ngôi đền được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống, mang đậm dấu ấn văn hóa tâm linh của người Việt. Hàng năm, vào các ngày từ 12 đến 15 tháng 3 Âm lịch, lễ hội đền Mai An Tiêm được tổ chức long trọng với nhiều nghi lễ truyền thống và các trò chơi dân gian đặc sắc, thu hút đông đảo du khách thập phương về trẩy hội. Việc bảo tồn và tôn tạo đền thờ Mai An Tiêm thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, ghi nhớ công lao to lớn của bậc tiền nhân đối với sự phát triển của quê hương đất nước.

3. Khu di tích lịch sử Ba Đình

Khu di tích lịch sử Ba Đình (thuộc xã Ba Đình, huyện Nga Sơn) là một trong những căn cứ địa quan trọng của phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp vào cuối thế kỷ XIX. Nơi đây đã diễn ra cuộc khởi nghĩa Ba Đình oanh liệt dưới sự lãnh đạo của Đinh Công Tráng, Phạm Bành và các tướng lĩnh yêu nước khác. Khu di tích này đã được xếp hạng là Di tích lịch sử cấp quốc gia.

Căn cứ Ba Đình được xây dựng kiên cố với hệ thống hầm hào, lũy tre dày đặc, tạo thành thế phòng thủ vững chắc. Dù cuộc khởi nghĩa cuối cùng thất bại, nhưng tinh thần chiến đấu anh dũng, kiên cường của nghĩa quân Ba Đình vẫn luôn sống mãi trong trang sử vàng của dân tộc. Hiện nay, khu di tích còn lưu giữ nhiều hiện vật quý giá như: súng thần công, gươm, giáo, mác… cùng đền thờ các vị anh hùng dân tộc. Đến với Ba Đình, du khách không chỉ được sống lại những giây phút hào hùng của lịch sử mà còn cảm nhận sâu sắc lòng yêu nước, tinh thần bất khuất của ông cha ta.

4. Chùa Tiên (Chùa Quỳnh Lôi)

Chùa Tiên, tên chữ là Quỳnh Lôi Tự, tọa lạc trên một sườn núi thuộc xã Nga An, huyện Nga Sơn. Chùa được xây dựng từ rất sớm và trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo. Đây cũng là một trong những di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia có giá trị về mặt kiến trúc nghệ thuật và tín ngưỡng tôn giáo.

Chùa Tiên nổi bật với khuôn viên rộng lớn, thanh tịnh, được bao bọc bởi những bóng cây cổ thụ rợp mát. Kiến trúc chùa mang đậm phong cách nghệ thuật thời Hậu Lê và thời Nguyễn với những đường nét chạm khắc tinh xảo, hoa văn trang trí sống động. Trong chùa hiện còn lưu giữ nhiều pho tượng Phật có giá trị nghệ thuật cao cùng các hoành phi, câu đối cổ. Đến thăm Chùa Tiên, du khách sẽ tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn, xua tan đi những mệt mỏi, lo toan của cuộc sống thường nhật.

Lời kết

Hệ thống các di tích lịch sử cấp quốc gia tại Nga Sơn không chỉ là những tài sản văn hóa vô giá của địa phương mà còn là niềm tự hào của cả dân tộc. Những di tích này là minh chứng sống động cho bề dày lịch sử, truyền thống yêu nước và những giá trị văn hóa tốt đẹp của người dân Nga Sơn. Việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của các di tích lịch sử không chỉ góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ mà còn mở ra những cơ hội phát triển du lịch bền vững cho vùng đất Nga Sơn đầy tiềm năng này.